De geschiedenis heeft ons duidelijk gemaakt dat een bepaalde grondstoffenschaarste kan zorgen voor een aantal vervelende problemen. In het bijzonder in een wereld die razendsnel evolueert zou een dergelijke schaarste een geplande evolutie een (tijdelijke) halt toe kunnen roepen. We zien dit tegenwoordig onder meer gebeuren bij de energietransitie. Een mogelijk gebrek van het zogenaamde iridium zou ervoor kunnen zorgen dat deze transitie niet alleen een aanzienlijke vertraging oploopt, daarnaast bestaat het risico dat ze zelfs volledig tot stilstand zal komen. Willen we dit voorkomen? Dan moeten we de strijd aanbinden met mogelijke grondstoffenschaarste. De onderstaande stappen maken duidelijk hoe we daarvoor te werk kunnen gaan.

Stap 1: Het probleem herkennen is een goed begin

Voor elke productie die plaatsvindt spreekt het voor zich dat er een bepaalde materiaalbehoefte wordt gecreëerd. Er wordt in de praktijk nog steeds vaak vanuit gegaan dat er zonder probleem aan deze behoefte kan worden voldaan. Dat is echter lang niet altijd even voor de hand liggend. Denk bijvoorbeeld maar eens aan de productie van groene waterstof. Op het moment dat dit artikel wordt geschreven, zijn alle tekenen aanwezig dat de materiaalbehoefte over het hoofd wordt gezien. Het herkennen van dit probleem en er daadwerkelijk actie tegen ondernemen is een goede eerste stap.

Stap 2: Het toepassen van enkele doelgerichte oplossingen

Grondstoffenschaarste kan op verschillende manieren voorkomen of aangepakt worden. Er bestaan wat dit betreft verschillende oplossingen die benut kunnen worden. Voor deze oplossingen geldt bovendien dat ze ook helemaal niet vergezocht hoeven te worden, integendeel. Denk bijvoorbeeld maar eens aan het verlagen van de afhankelijkheid van kritieke grondstoffen. Door de electrolyzer op die manier aan te passen dat ze minder behoeften heeft aan iridium kan er al een significant verschil worden gemaakt. Deze techniek noemt Atomic Layer Deposition en zou de hoeveelheid vereiste iridium met een slordige vijftien keer kunnen beperken.

Natuurlijk is bovenstaande niet de enige oplossing die kan worden toegepast in de strijd tegen grondstoffenschaarste. Recyclen staat er bijvoorbeeld al vele jaren om bekend eveneens te kunnen helpen om het gebrek aan bepaalde grondstoffen aan te pakken. Er zijn verschillende benaderingen die op dit vlak als (potentieel) interessant kunnen worden bestempeld. Er kan wat dit betreft dan worden gedacht aan de Hydrometallurgische behandeling evenals aan de selectieve elektrochemische dissolutie. In ieder geval zijn er op de markt duidelijk verschillende oplossingen voorhanden die kunnen helpen bij het aanpakken van (bepaalde) grondstoffenschaarste.

Stap 3: Het altijd in gedachten houden van de vooropgestelde doelstellingen

Het Klimaatakkoord van Parijs belooft behoorlijk pittig te worden om (tijdig) gerealiseerd te kunnen worden. De informatie op deze pagina heeft echter duidelijk gemaakt dat er diverse oplossingen voorhanden zijn om een dreigende grondstoffenschaarste in de kern aan te kunnen pakken. Dit gezegd hebbende zullen er in de praktijk blijvende inspanningen zijn vereist om dit te kunnen realiseren. Dit betekent dat de oplossingen die voorhanden zijn niet éénmalig, maar wel op periodieke basis toegepast dienen te worden. Enkel en alleen op deze manier kan onder meer worden voorkomen dat de (toch wel noodzakelijke) energietransitie significante vertraging zal oplopen.